Przed egzaminem praktycznym trzeba znać nie tylko symbole na przełączniku, ale też wiedzieć, które światła włączyć w konkretnej sytuacji i jak sprawdzić ich działanie. Poniżej wyjaśniam rodzaje świateł w samochodzie na egzaminie, zasady ich używania oraz błędy, przez które kandydaci niepotrzebnie tracą punkty.
Najważniejsze zasady dotyczące świateł na egzaminie
- Światła mijania są podstawowym oświetleniem używanym podczas jazdy.
- Na egzaminie mogą pojawić się światła pozycyjne, mijania, drogowe, STOP, cofania, kierunkowskazy, awaryjne i przeciwmgłowe.
- Na wykonanie zadania związanego ze sprawdzeniem podstawowych elementów pojazdu przewidziano maksymalnie 10 minut.
- Światła drogowe trzeba wyłączyć, gdy mogłyby oślepić innych uczestników ruchu.
- Przednich świateł przeciwmgłowych używa się przy ograniczonej przejrzystości powietrza albo na odpowiednio oznaczonej drodze krętej.
Jakie światła trzeba znać na egzaminie
Zakres wymagany na praktycznym egzaminie obejmuje przede wszystkim światła zewnętrzne, które wpływają na bezpieczeństwo jazdy. Aktualne przepisy wymieniają między innymi światła pozycyjne, mijania, drogowe, hamowania, cofania, kierunkowskazy, awaryjne oraz przednie i tylne przeciwmgłowe, jeśli samochód jest w nie wyposażony.
| Rodzaj świateł | Do czego służą | Co trzeba zapamiętać |
|---|---|---|
| Pozycyjne | Sygnalizują obecność i obrys pojazdu. | Nie służą do oświetlania drogi. |
| Mijania | Oświetlają drogę przed samochodem bez rażenia innych kierowców. | To podstawowe światła do jazdy. |
| Drogowe | Oświetlają drogę na dużą odległość. | Nie wolno nimi oślepiać innych. |
| Do jazdy dziennej | Zwiększają widoczność samochodu w dzień. | Można ich używać tylko przy normalnej przejrzystości powietrza. |
| Przeciwmgłowe przednie | Poprawiają widoczność podczas mgły i innych opadów. | Nie są zamiennikiem świateł mijania w każdych warunkach. |
| Przeciwmgłowe tylne | Sygnalizują położenie auta przy bardzo słabej widoczności. | Używa się ich, gdy widoczność spada poniżej 50 metrów. |
| STOP | Informują o hamowaniu. | Znajdują się z tyłu pojazdu. |
| Cofania | Oświetlają przestrzeń za autem i informują o cofaniu. | Włączają się po wybraniu biegu wstecznego. |
| Kierunkowskazy | Sygnalizują zamiar skrętu lub zmiany pasa. | Trzeba wyłączyć je po zakończeniu manewru. |
| Awaryjne | Jednocześnie migają wszystkimi kierunkowskazami. | Informują o postoju awaryjnym lub szczególnym zagrożeniu. |
Światła pozycyjne mają zwykle zielony symbol z dwoma małymi reflektorami, mijania oznacza zielony reflektor skierowany lekko w dół, a drogowe rozpoznasz po niebieskim symbolu. Nie uczę się samych kolorów kontrolek, bo na egzaminie równie ważne jest wskazanie przełącznika i pokazanie, jak sprawdzić światło na samochodzie.
Jak wygląda sprawdzenie świateł na części praktycznej
Sprawdzenie podstawowych elementów pojazdu odbywa się na początku egzaminu, jeszcze przed jazdą w ruchu drogowym. Egzaminator może poprosić o sprawdzenie konkretnego rodzaju światła oraz o wskazanie, gdzie znajduje się odpowiedni przełącznik lub kontrolka.
Na wykonanie całego zadania osoba egzaminowana ma maksymalnie 10 minut. Nie chodzi o szybkie wymienienie nazw. Trzeba pokazać, że potrafisz uruchomić właściwe światła i ocenić, czy działają prawidłowo.
Co może wskazać egzaminator
- światła pozycyjne,
- światła mijania,
- światła drogowe,
- światła hamowania STOP,
- światła cofania,
- kierunkowskazy,
- światła awaryjne,
- przednie lub tylne światła przeciwmgłowe, jeżeli występują.
Przy światłach STOP i cofania nie zawsze da się samodzielnie zobaczyć lampy z miejsca kierowcy. W takiej sytuacji można poprosić egzaminatora o potwierdzenie działania światła zewnętrznego. To normalna procedura, a nie oznaka braku przygotowania.
Najczęstszy błąd polega na włączeniu właściwego przełącznika bez sprawdzenia, czy na desce rozdzielczej pojawiła się odpowiednia kontrolka. Drugi problem to pomijanie oględzin lamp. Klosz powinien być cały i czysty, a światło widoczne z odpowiedniej strony pojazdu.
Kiedy używać poszczególnych świateł podczas jazdy
W Polsce podczas jazdy w warunkach normalnej przejrzystości powietrza trzeba używać świateł mijania. Od świtu do zmierzchu można zamiast nich korzystać ze świateł do jazdy dziennej, ale tylko wtedy, gdy widoczność jest dobra.
Światła mijania i dzienne
Światła mijania stosuje się po zmroku, w tunelu oraz zawsze wtedy, gdy światła dzienne nie zapewniają właściwej widoczności. Światła dzienne świecą głównie z przodu, dlatego nie powinno się ich używać podczas deszczu, śniegu, mgły ani po zmierzchu.
Jeżeli samochód ma automatyczny przełącznik świateł, przed ruszeniem sprawdź, czy faktycznie wybrał właściwy tryb. Automatyka bywa wygodna, ale nie zawsze prawidłowo reaguje na gęsty deszcz albo jazdę w cieniu.
Światła drogowe
Światła drogowe, potocznie nazywane długimi, można stosować na nieoświetlonych drogach od zmierzchu do świtu. Należy je przełączyć na mijania, gdy zbliża się pojazd z przeciwka, jedziesz za innym pojazdem albo istnieje ryzyko oślepienia kierowcy, pieszego lub rowerzysty.
Na egzaminie liczy się nie tylko znajomość niebieskiej kontrolki. Egzaminator ocenia też zachowanie w ruchu. Jedno oślepienie może być poważniejszym błędem niż samo pomylenie symbolu, dlatego przełączaj światła z wyprzedzeniem.
Przeczytaj również: Ile paliwa można przewozić w samochodzie? Limit i zasady
Światła przeciwmgłowe
Przednich świateł przeciwmgłowych można używać przy zmniejszonej przejrzystości powietrza spowodowanej mgłą, opadami lub innymi warunkami. Są też dopuszczone od zmierzchu do świtu na drodze krętej oznaczonej odpowiednimi znakami.
Tylne światło przeciwmgłowe włącza się tylko przy widoczności mniejszej niż 50 metrów. Gdy warunki się poprawią, trzeba je wyłączyć, ponieważ mocne czerwone światło szybko męczy i oślepia kierowcę jadącego za nami.
Symbole świateł i błędy, które powtarzają się na egzaminie
Najłatwiej zapamiętać światła przez połączenie symbolu, koloru kontrolki i zastosowania. Zielona kontrolka zwykle oznacza światła używane do oświetlania lub oznaczania pojazdu, niebieska jest zarezerwowana dla świateł drogowych, a pomarańczowe migające symbole dotyczą kierunkowskazów i świateł awaryjnych.
| Błąd | Dlaczego jest problemem | Jak go wyeliminować |
|---|---|---|
| Włączanie świateł dziennych po zmroku | Tył samochodu może pozostać niedostatecznie oświetlony. | Po zmierzchu wybierz światła mijania. |
| Używanie długich świateł przy innych pojazdach | Możesz oślepić kierowcę i stworzyć zagrożenie. | Przełącz światła, zanim pojazd znajdzie się blisko. |
| Włączanie tylnych przeciwmgłowych przy lekkim deszczu | Silne czerwone światło utrudnia jazdę osobie za tobą. | Używaj ich dopiero przy widoczności poniżej 50 metrów. |
| Brak sprawdzenia kierunkowskazów | Nie wiadomo, czy działają obie strony pojazdu. | Włącz lewy i prawy kierunkowskaz, a potem awaryjne. |
| Pominięcie świateł pozycyjnych | To osobny element sprawdzany na egzaminie. | Przećwicz ich uruchamianie niezależnie od mijania. |
Z mojego doświadczenia wynika, że kandydaci najczęściej mylą światła pozycyjne z dziennymi. Pomaga proste rozróżnienie: pozycyjne pokazują, że samochód istnieje, a dzienne mają poprawić jego widoczność podczas jazdy w dzień.
Jak przygotować się do sprawdzenia świateł
Najlepsza nauka odbywa się w dokładnie takim samochodzie, jaki będzie używany podczas egzaminu. Układ przełącznika, symbol automatycznych świateł i sposób włączania tylnych przeciwmgłowych mogą się różnić między modelami.
- Usiądź na miejscu kierowcy i zidentyfikuj główny przełącznik świateł.
- Włącz pozycje, mijania i drogowe, obserwując kontrolki na desce.
- Sprawdź oba kierunkowskazy oraz światła awaryjne.
- Poproś drugą osobę o potwierdzenie działania świateł STOP i cofania.
- Przećwicz włączanie przednich i tylnych przeciwmgłowych.
- Obejdź samochód i sprawdź, czy klosze są całe, czyste i prawidłowo świecą.
Podczas odpowiedzi mów konkretnie. Możesz powiedzieć, że światła mijania włączasz przełącznikiem na pozycji oznaczonej symbolem reflektora, a ich działanie sprawdzasz na kontrolce i przez oględziny lamp. Nie musisz wygłaszać długiej teorii, ale powinieneś wykonać czynność spokojnie i w prawidłowej kolejności.
Przed ruszeniem ustaw światła odpowiednie do warunków, nawet jeżeli samochód ma automat. W rozporządzeniu dotyczącym egzaminowania wskazano, że osoba egzaminowana ma włączyć światła właściwe do jazdy, jeśli nie uruchamiają się automatycznie. Ten nawyk przydaje się później każdego dnia, nie tylko podczas egzaminu.
Co naprawdę trzeba umieć przed wejściem do auta
Na egzamin wystarczy opanować trzy rzeczy: rozpoznawanie symboli, prawidłowe uruchamianie świateł oraz dopasowanie ich do sytuacji na drodze. Sama lista nazw nie wystarczy, jeśli nie wiesz, kiedy światła drogowe oślepiają albo dlaczego dzienne nie zastępują mijania podczas mgły.
Ja zapamiętałbym przede wszystkim prosty schemat: mijania do zwykłej jazdy, drogowe na nieoświetloną drogę, przeciwmgłowe tylko w określonych warunkach. Do tego dochodzi dokładne sprawdzenie kierunkowskazów, STOP-u, cofania i awaryjnych. Taki zestaw spokojnie przygotowuje do zadania egzaminacyjnego i daje podstawę do bezpiecznej jazdy po otrzymaniu prawa jazdy.
